Moltrein

Dan Roodt

Praag-uitgewers 2004
Volgens die flapteks:

Anton du Preez is 'n pianis uit Pretoria wat reeds jare lank in selfopgelegde ballingskap in Parys woon. Hy gee klavieriesse regoor die stad en ry elke dag moltrein van een bestemming na 'n ander. Na 'n verhouding met 'n Franse vrou wat ook lid is van die Kommunistiese Party, ontmoet hy eensklaps 'n skatryk mede-Afrikaner uit Stellenbosch, die blonde Erika de Ruiter in haar swart Ferrari. Sy voer hom heen na 'n wÍreld van weelde, van duur sjampanje, restaurante en hotelle, mooi klere en 'n appartement op die Champ de Mars neffens die Eiffeltoring.

Moltrein verteenwoordig tegelyk 'n soektog na die sin van Afrikanerskap in die vreemde, 'n studie van ballingskap, 'n erotiese liefdesverhaal oor die verhouding tussen 'n kunstenaar en 'n baie ryk vrou, asook 'n Europese reisverhaal. Die verhaal spring van ondergronds na bogronds en terug in die moltrein wat algaande 'n metafoor word van toevallige ontmoetings, die Browniaanse beweging van liggame wat teen mekaar aanbots.

Benewens 'n intense dialoog met die Franse letterkunde, word daar onverskrokke vrae gevra oor die ware redes waarom Afrikaners so ongeliefd in die wereld is. Die politieke boodskap van die roman, naamlik dat intemasionale Afrikanerhaat in die 1980s onder andere te wyte was aan die EuropeŽrs se skuldgevoel oor hul meelopery met die Nazi's, gaan beslis die
tonge aan die roer sit.

Onderstaande is 'n uittreksel van 'n resensie deur Joan Hambidge in Die Burger

IN aansluiting by sy uitstekende debuut, Sonneskyn & Chevrolet, is Dan Roodt se jongste roman, Moltrein, 'n teks waarin skryf- en leeskonvensies op die kop gekeer word. Anton du Preez, die hoofkarakter, word deur 'n wasseryfirma se afleweringswa doodgery - 'n subtiele toespeling op die grote Roland Barthes se einde. (Roodt het ook 'n M.A.-verhandeling oor Barthes voltooi.)

Wiele/ry/beweging (rota = wiel) is die basiese energie wat hierdie teks voortstu. Dit is 'n roman wat Barthes se benadering van "nulpunt van skryf" tot die outobiografiese-biografie Roland Barthes deur Roland Barthes ontgin en heraktiveer. Du Preez se storie word gered deur sy broer wat dit dan oorhandig aan dr. Dan Roodt, taalaktivis en agent provocateur van die Afrikaanse letterkunde. Metafiksie en narratiewe truuks is 'n integrerende deel van hierdie teks wat sterk psigoanalities gelees wil word. (Is die teks 'n manifestasie daarvan dat Roodt 'n anargis is soos hy telkens in sy taalpolitieke uitsprake bely? Maar ons los die werklike Roodt vir die duur van hierdie roman uit.) Moltrein is ook 'n reis deur die onbewuste en Jacques Lacan se bekende essay van die trein wat op twee stasies stop, kom ook aan bod. Wie kyk? En
na wie/wat gekyk word, is 'n ander belangrike tema in hierdie roman ...

Waarskyniik sal lesers wat nie van Roodt se taalpolitiek hou nie negatief wees teenoor die roman. Die roman bewys egter Barthes en Foucault se stellings oor die "dood van die outeur" reg: die teks het sy eie drif, beweging en energie, onafhanklik van die werklike of konkrete outeur. I was gob smacked.

Moltrein-1087 1.0.4